.ZER-10 bouwt een brug tussen Cabo Verde en de Maas

De oprichting van .ZER-10 begon voor Jasminda Araújo Pereira met een persoonlijke zoektocht. Als derde generatie Caboverdianen in Rotterdam wist ze eigenlijk weinig over haar cultuur en geschiedenis. En dat verraste haar. “Naarmate ik ouder werd, wilde ik meer weten over mijn roots. Toen ik zocht naar informatie, ontdekte ik hoe weinig er beschikbaar was.”  

Het onderzoek was emotioneel en zette iets in gang. “In eerste instantie was ik boos toen ik ontdekte wat de trans-Atlantische slavernij met onze geschiedenis heeft gedaan. Nadat ik dat een plek had gegeven, maakte boosheid plaats voor trots.” Jasminda’s zoektocht leidde in 2023 tot de oprichting van .ZER-10: een brug tussen Cabo Verde en Rotterdam. “Er was behoefte aan verbinding, merken we vanuit de gemeenschap. Ik ben trots dat het ons gelukt is om een stichting op te richten die rust op de schouders van Caboverdianen van mijn generatie. Samen werken we aan meer bewustwording over ons cultureel erfgoed, om het vervolgens door te geven aan volgende generaties.” 

Rotterdam telt de grootste Caboverdische gemeenschap van Nederland, ongeveer 90 procent van de Caboverdianen woont in de Maasstad. De eerste generatie verliet Cabo Verde door hongersnood, vond werk op schepen en kwam zo terecht in de Rotterdamse haven. 

“Van die verhalen is weinig vastgelegd”, vertelt Jasminda. “Veel bronnen zijn alleen in het Portugees en documenten zijn moeilijk te vinden. Door ontmoetingen te organiseren halen we verhalen op. De urgentie is groot, want de eerste generatie Caboverdianen in Nederland verdwijnt. Hun verhalen zijn grotendeels mondeling doorgegeven en dreigen verloren te gaan als ze niet worden opgehaald en vastgelegd.” 

Kennisdeling is voor Jasminda belangrijk. “We vragen jonge Rotterdammers om actief mee te denken over de ontwikkeling, vormgeving en het behoud van het Caboverdiaanse erfgoed. Ik vind het belangrijk dat de gemeenschap gezamenlijk verantwoordelijkheid neemt voor het uitdragen en bewaren van ons erfgoed. Dat versterkt de sociale cohesie, vergroot wederzijds begrip en laat zien hoe divers Rotterdam is.” 

Via sociale media bereikt .ZER-10 inmiddels duizenden mensen met historische informatie, interviews, persoonlijke verhalen, de ontwikkeling van de organisatie en evenementen. Ook werd het bordspel Junta Tambor ontwikkeld, waarmee mensen spelenderwijs kennismaken met de Caboverdische cultuur en geschiedenis. “Het spel nodigt uit tot gesprekken over erfgoed en identiteit. Dat bereiken we ook met onze bijeenkomsten Komjunto. We organiseren panelgesprekken, workshops en bijeenkomsten rond cultureel erfgoed. Ook organiseren we openbare digitale gesprekken met Caboverdianen uit andere landen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Veel leggen we vast in beeld en geluid, waaronder de verhalen van ouderen. Zo creëren we langzaam een eigentijds archief.” 

Om het verleden verder te onderzoeken, werkt de stichting onder andere samen met Stadsarchief Rotterdam en het Centrum voor Familiegeschiedenis (CBG). Jasminda: “Omdat de familiegeschiedenis van veel Caboverdianen zich over twee continenten uitstrekt, is stamboomonderzoek ingewikkeld. Met steun van het CBG organiseren we daarom stamboomworkshops. De belangstelling daarvoor is groot, er zijn zelfs wachtlijsten.” 

.ZER-10 ontvangt momenteel projectsubsidies van de gemeente Rotterdam en Fonds voor Cultuurparticipatie. Structurele financiering is de wens, zodat niet steeds per project subsidie hoeft te worden aangevraagd. “Nu plannen we telkens maximaal een jaar vooruit, maar we willen verder vooruitkijken. Daar is geld voor nodig. Voor beleidsmakers moeten we ons nog steeds bewijzen. Het kost nu eenmaal tijd om een plek te veroveren en zichtbaar te maken wat je doet. Maar daarin zetten we mooie stappen.” 

Minder administratieve lasten en eenvoudigere subsidievoorwaarden zouden helpen om te groeien, zegt Jasminda. “We passen binnen het beleid, maar moeten nog erg binnen de lijntjes kleuren. Ondanks die uitdagingen blijft de ambitie groot. We willen eigenaarschap houden over ons verhaal, het liefst in een eigen pand. In Amerika staat een Cape Verdean Museum. Als het mij ooit lukt om zoiets op te bouwen, dan zou mijn droom uitkomen.”