Met kunsteducatie vult KunstKerk Hogeland een gat op het in lerarentekort

In KunstKerk Hogeland kunnen bezoekers kennismaken met muziek, houtbewerking, dans, theater, film en nieuwe media. “De KunstKerk is een rijksmonument”, vertelt Gerrie. “Deze bijzondere plek helpt mensen om hun eigen verhaal vorm te geven. We bieden ruimte voor lessen, optredens en andere activiteiten. Iedereen met een goed idee is welkom.”  

Gerrie en haar man wonen al twintig jaar naast de kerk. Toen zij in 2020 het rijksmonument uit 1886 kochten, bloeide meteen een plan voor een huis van cultuur. Inmiddels rust de organisatie op drie pijlers: ambacht en kunsteducatie, erfgoed en sociaal-culturele activiteiten. “Als tegenhanger van schermtijd wilden we ons vooral richten op jongeren”, zegt Gerrie. Vanuit haar netwerk als muziekdocent legde ze contact met vakdocenten, de kunstacademie en de pabo in Groningen. “Ouders, scholen en docenten waren meteen enthousiast.”  

Voor basisschoolleerlingen combineert de KunstKerk inmiddels maakvakken en podiumkunsten. “We stimuleren ambacht en techniek, omdat kinderen moeten ervaren hoe waardevol het is om zelf iets te maken of te repareren”, zegt Gerrie. “Dat is belangrijk, in onze huidige wegwerpmaatschappij.” Kunsteducatie draagt bovendien bij aan kritisch denken, samenwerken en doorzettingsvermogen. “Kinderen vinden het heerlijk om hier een hele dag te zijn. Ze ervaren het niet als een schooldag.”  

Tegelijkertijd biedt de KunstKerk een praktische oplossing voor het lerarentekort. Een deel van de kunstlessen van basisscholen vindt namelijk plaats in de kerk. “Sommige klassen komen acht keer per jaar, andere drie keer. Zo vullen we een gat op.”  

De kerk is de hele week geopend voor publiek en verzorgt ook rondleidingen. Om jongeren te bereiken, werkt de stichting samen met Openluchtmuseum Het Hoogeland en het vmbo. “Leerlingen doen in het museum inspiratie op en komen daarna bij ons vloggen tijdens een zomerschoolproject. Zo raken ze enthousiast en betrokken bij de museumcollectie en erfgoed.”   

Erfgoed krijgt bij de KunstKerk een eigentijdse invulling. Deelnemers schilderen op de dijk, of werken met klei uit de omgeving om keramiek te maken. In de voormalige kosterswoning verblijven regelmatig kunstenaars in residentie. “We geven ze hier de ruimte om te werken en te creëren. Daarnaast vragen we de kunstenaars om iets tastbaars achter te laten, zoals een kunstwerk, workshop of project.”  

De KunstKerk is bovendien penvoerder voor de maatschappelijke diensttijd en werkt samen met onder meer Mensenwerk Hogeland en Groen Gasthuis. “We organiseren projecten waarbij jongeren koken voor mensen met een beperking, of we zetten activiteiten op voor ouderen met dementie. Juist jongeren die moeilijk te bereiken zijn, zetten hier mooie stappen.”  

Opvallend is dat de KunstKerk volledig zonder subsidie draait. “Scholen vinden kunsteducatie belangrijk en betalen een bijdrage per leerling”, legt Gerrie uit. “Inmiddels doen 22 van de 33 basisscholen in de regio mee. Daarnaast verhuren we een deel van het pand permanent. Daardoor zijn we financieel onafhankelijk en dat willen we graag zo houden.” 

De organisatie draait op een betrokken groep vrijwilligers en vijf vakdocenten die voor kunsteducatie worden ingehuurd. “We hebben hier een actieve gemeenschap en de lijnen zijn kort. Maar door de drukte in de dagelijkse praktijk blijft fondsenwerving helaas nog liggen. Gelukkig hebben we een financieel adviseur die met ons meedenkt. Dat voelt als een belangrijke professionaliseringsslag.” 

Momenteel wordt er hard gewerkt aan de restauratie en verduurzaming van het rijksmonument. “We begonnen zes jaar geleden puur vanuit de inhoud. Nu dat staat moeten we zorgen voor een toekomstbestendig gebouw en nadenken over de overdracht. Over tien of twintig jaar willen we graag dat aan een sociaal-maatschappelijke of culturele organisatie ons werk voortzet.”