“Door generaties te verbinden, houden we ons erfgoed levend”

Levend erfgoed ontstaat niet alleen in musea, maar vooral daar waar mensen elkaar treffen: op straat, op het plein en in de buurt. Intermediaire organisaties zorgen ervoor dat lokale verhalen een plek krijgen in cultuur en beleid, waardoor ze niet verloren gaan. Zo wordt erfgoed zichtbaar, toegankelijk en komt het dichtbij.

Stichting BangsaDunia is een gemeenschap van mensen met een warme binding met de Indische/Molukse cultuur. Met speciale aandacht voor ouderen in Arnhem.

Letterlijk betekent BangsaDunia wereldbevolking of wereldgemeenschap. Een bewust gekozen naam, zegt voorzitter en vrijwilliger Sandra van Lith. “Als gemeenschap willen wij ons Indische en Molukse erfgoed borgen, doorgeven en levend houden voor toekomstige generaties. In onze wekelijkse huiskamer, maar ook daarbuiten. We willen dat onze ouderen ‘senang’ oud worden in Nederland. Maar ongemerkt gebeurt er veel meer.”

In buurthuis De Hobbit in Malburgen-Oost, organiseert de stichting twee keer per maand een inloophuiskamer: Selemat Datang. De sfeer is er warm en vertrouwd, vertelt Sandra. “Mensen komen samen en praten over vroeger, hun opvoeding, muziek en eten. Het verleden speelt altijd een belangrijke rol. Ook doen we spelletjes en activiteiten, spelen bingo en luisteren naar muziek. Het is een warm bad, mensen voelen zich hier prettig.”

Selemat Datang is een laagdrempelig inloophuiskamer, zegt Sandra. “Soms komen er vijf mensen, soms vijftien. Dat wisselt.” Op de tweede maandag van de maand zijn er Indische snacks, op de vierde maandag een gezamenlijke maaltijd die wordt bereid door vrijwilligers. Kosten: vier euro. “Mensen hebben vaak niet veel te besteden. Maar samen eten vinden ze belangrijk. Dat verbindt.”

Ook zijn er grotere bijeenkomsten, zoals Bersama. “Deze avonden worden drukbezocht. Er is een band, en er wordt gegeten en gedanst. Altijd is er een thema met een link naar voormalig Nederlands-Indië, of het huidige Indonesië. Denk aan een spreker, een voorstelling of een boekpresentatie.” Alle generaties komen hier samen. Maar ook Nederlanders die affiniteit hebben met de Indische cultuur zijn welkom.  “Er is veel herkenning en verbinding.”

Verbinding is een belangrijk thema binnen BangsaDunia. Sandra: “Veel ouderen zijn trots en geven niet makkelijk toe dat ze soms eenzaam zijn. Dus vragen we aan de familie om ze mee te nemen naar onze inloophuiskamer. Als ouderen geen vervoer hebben, worden ze door onze thuis opgehaald. Of komen ze met de regionale taxidienst. Zo verlagen we de drempel.”

Niet alleen ouderen houden het erfgoed levend; de stichting ziet een groeiende interesse bij jongeren in hun Indische en Molukse achtergrond. “Zij zijn hier geboren en opgevoed in de Nederlandse cultuur, maar zijn nieuwsgierig naar hun afkomst”, legt Sandra uit. “Ze willen meer weten over het eten, de traditie, cultuur en geschiedenis van hun voorouders. Door generaties te verbinden, houden we dit erfgoed levend.”

Een strategiegroep onderzoekt momenteel wat jongeren interessant vinden. Met thema-avonden, kookworkshops en andere activiteiten rond identiteit hoopt de stichting meer jongeren aan zich te binden. Herdenkingsmomenten, zoals op 15 augustus, spelen daarbij een rol. Sandra: “Door samen te herdenken, voelen jongeren hun roots. Dat willen we stimuleren.”

Er zijn in Nederland meer dan twee miljoen mensen met een Indonesische of Molukse achtergrond. Naast Arnhem komen de bezoekers ook uit omliggende plaatsen, zoals Elst, Westervoort, Velp en Zevenaar. Om mensen aan zich te binden, is BangsaDunia te vinden op de Vriendendagen van Bronbeek, en op pasar malams. De Indisch/Molukse stichting Pengendara, die hun roots en de liefde voor motorrijden verbindt, helpt regelmatig bij evenementen.

De toekomst blijft voor BangsaDunia helaas onzeker. De stichting ontvangt subsidies van gemeente en particuliere fondsen, maar die zijn meestal tijdelijk. “Elk jaar is het weer puzzelen of het lukt”, zegt Sandra. “Met twintigduizend euro per jaar houden we onze stichting draaiende. Maar alles wordt duurder: huur, energie, eten. Structureel geld zou erg helpen. Evenals het vergemakkelijken van een herhaalde subsidieaanvraag voor organisaties die al langer bezig zijn.”

Ook hoopt BangsaDunia op meer erkenning van haar rol in de stad. Als vaste waarde binnen de gemeenschap. “Kom eens kijken wat we doen”, zegt Sandra. “In alle domeinen vervullen we een belangrijke en waardevolle rol.”

Proeftuinen

Met de proeftuinen van het Netwerk Levend Erfgoed werken we actief aan de zichtbaarheid, impact en betekenis van levend erfgoed.

Ontwikkeling

De ontwikkeling van het Netwerk Levend Erfgoed (NLE) is een belangrijke stap in het versterken van het brede erfgoedveld.

CONTACT

Tijdens de kwartiermakersfase (2024-2026) zijn Linn Borghuis en Nicole van Dijk de gezichten van het Netwerk Levend Erfgoed.