Proeftuin: Regelgeving
REGELGEVING
Proeftuin Regelgeving
Schuttersfeesten, culturele festivals en historische evenementen: vaak worden jaarlijkse, traditionele activiteiten door vrijwilligers georganiseerd. Daarbij krijgen ze te maken met uitgebreide procedures en eisen die niet altijd passen bij de aard en schaal van de activiteit.
Hoe kunnen overheden de veiligheid rond evenementen bewaken, zonder daarbij de betrokken gemeenschappen te ontmoedigen? In onze proeftuin Regelgeving onderzochten we wat er gebeurt wanneer regels en veiligheidsnormen de praktijk van erfgoedgemeenschappen ontmoeten.
Terughoudendheid
Om te weten wie de mensen zijn achter de vergunningsaanvraag, benaderden we gemeenschappen, ambtenaren en beleidsmakers. De bereidheid hiervoor bleek beperkt: vooral ambtenaren vonden het lastig om openlijk te spreken over regelgeving en maatwerk. Zij moeten werken binnen wettelijke kaders en hebben te maken met politie, brandweer, veiligheidsregio en andere instanties. ‘De gemeente’ is bovendien geen eenheid. Omdat organisatoren van evenementen schakelen tussen cultuur, erfgoed, vergunningen, juridische zaken en openbare orde is niet altijd duidelijk wie er kan meedenken of beslissen.
Bezoek aan drie praktijken
In Zevenaar bezochten we met Wim Sanders en burgemeester Luciën van Riswijk het schuttersfeest. Deze traditie wordt gedragen door ervaren vrijwilligers. Om het evenement in goede banen te leiden, moeten zij echter steeds opnieuw veel informatie aanleveren. Wisselingen van ambtenaren en bestuursleden zorgen voor verlies van kennis, waardoor de aanvraag stroperig verloopt.
In Rotterdam spraken we met George Manuel over het São João-festival dat al vijftig jaar door de Caboverdische gemeenschap wordt georganiseerd. De maatschappelijke en culturele betekenis van het festival is groot, maar laat zich moeilijk vertalen naar de categorieën van een vergunningsformulier.
Kasteel Heeswijk liet zien hoe erfgoed, educatie, presentatie en veiligheid samenkomen in re-enactment events die er worden georganiseerd. Bij elk evenement moet de directie zijn praktijk telkens opnieuw uitleggen, wat zorgt voor administratieve druk en oplopende kosten voor vergunningen.
Bij deze drie initiatieven zijn ambtenaren als bestuurders benaderd om hun kant van het proces te belichten. Alleen in de gemeente Zevenaar wilde de burgemeester met ons in gesprek. De gemeente Rotterdam koos ervoor om schriftelijk te reageren.
Opstapeling van eisen
Tijdens een werksessie kwam naar voren dat het probleem niet ligt bij ‘te veel regels’. Veiligheidseisen zijn nodig en gemeenten moeten nu eenmaal gelijke regels toepassen. Tegelijkertijd stapelen de eisen zich op. Een betere samenwerking, tijdig contact met vrijwilligers, vaste aanspreekpunten, duidelijke informatie en hergebruik van draaiboeken en veiligheidsplannen kunnen helpen. Bij terugkerende evenementen kunnen meerjarige vergunningen of aanvragen waarin alleen veranderingen worden vermeld de regeldruk verminderen.
Vergunningenatelier
Hieruit volgde het idee voor een Vergunningenatelier: een tijdelijke werkplaats waarin organisatoren, vergunningverleners, beleidsmedewerkers en hulpdiensten vóór het evenementenseizoen samen de aanvragen bespreken. Ze maken duidelijk welke regels vaststaan, waar er nog ruimte is en welke informatie kan worden hergebruikt.
Conclusie
De belangrijkste conclusie: er wordt winst behaald als de verantwoordelijke betrokkenen op het juiste moment bij elkaar komen. Zo kunnen overheid en gemeenschap samen zoeken naar een balans tussen veiligheid, publieke verantwoordelijkheid en levend erfgoed.
Looptijd
De proeftuin ‘regelgeving’ is afgerond en vond plaats van maart tot en met december 2025.
Meer weten?
Neem contact met ons op via Nicole@