De hiphopbeweging is geen hype, maar levend erfgoed

Urban Umbrella is een creatief en cultureel collectief in Middelburg dat zich richt op urban cultuur, kunst, muziek en jongerenprojecten. Het collectief organiseert evenementen en workshops en werkt samen aan initiatieven, zoals het OPEN Straatatelier bij skatepark WIM aan de Geersesweg. “Een graffitiwall, daar begon het OPEN Straatatelier allemaal mee”, vertelt oprichter Mick Jansen. “Het bracht mensen samen en was het begin van een beweging.”

In Middelburg bleek de belangstelling voor urban culture groot. Hiphop, skaten en graffiti blijken diep geworteld in de Zeeuwse jongerencultuur. Tegelijkertijd was er steeds minder ruimte voor deze scene. Mick: “Er waren in Middelburg altijd wel activiteiten en speelplekken voor jongeren, maar sinds 2017 werd er veel wegbezuinigd. Het culturele aanbod sloot daardoor niet meer aan op de wensen en interesses van jongeren.” Het aanbod viel als een kaartenhuis in elkaar, aldus Mick. “Er was geen draagvlak meer. In dat gat ben ik gesprongen. Gelukkig haakten mensen aan. Ik ben met partijen in gesprek gegaan en dacht mee over het aanbod, bijvoorbeeld over workshops die aansluiten bij de hiphopcultuur.”

Al snel werd duidelijk dat er in de regio veel talent rondloopt en dat jongeren meer plekken nodig hebben om elkaar te ontmoeten. Om te ontdekken waar zij zelf behoefte aan hebben, ging Urban Umbrella ook langs scholen. “We begonnen met het organiseren van workshops in dj’en, graffiti en rap. Hiermee sluit het culturele aanbod veel beter aan bij hun belevingswereld.” Want kunst gaat volgens Mick niet alleen over kijken, maar vooral over doen. “Participatie is belangrijk. Dat stimuleren we: wil je iets doen, laat het ons weten. Dan helpen wij je om je wensen te realiseren.”

Die eigen ruimte voor initiatief is volgens Mick precies wat hiphop tot levend erfgoed maakt. “Hiphop is geen hype, maar een levensstijl. Het is enorm breed en gaat van muziek en dans tot woordkunst en beeldende kunst. Iedereen ontwikkelt daarin een eigen, individuele stijl.” Juist in een samenleving waarin daar niet altijd ruimte voor is, zijn plekken waar gelijkgestemden elkaar kunnen ontmoeten belangrijk. “Als mensen met dezelfde interesses samenkomen, ontstaan nieuwe ideeën. Ook vindt er kennisoverdracht plaats die van generatie op generatie wordt doorgegeven.”

Om hiphop als muziekgenre verder op de kaart te zetten, organiseert Urban Umbrella drie keer per jaar het Early Hiphop Weekend. “Daarbij programmeren we artiesten uit het hele land. Regionale artiesten presenteren er hun eindprojecten. Alles staat in het teken van kennismaken en meedoen.” Een podium is volgens Mick een belangrijke springplank voor jongeren. “Als ze letterlijk een podium krijgen om hun passie en talent te laten groeien, kan de scene zich verder uitbreiden. Een locatie voor zo’n podium kan van alles zijn: een poppodium, winkelpand, jeugdhonk of zelfs een kerk. Daarom werken we intensief samen met andere organisaties en ondernemers.”

De financiering blijft nog een uitdaging, zegt Mick. “Urban Umbrella krijgt helaas nog geen langlopende financiering. Het is telkens projectmatig. Structureel geld zou prettig zijn, want inmiddels weten beleidsmakers wat we doen.” Een belangrijk moment was 2021: toen zamelde Urban Umbrella met Freewim0118 maar liefst 13.500 handtekeningen in voor het behoud van het skatepark. “Dat zette ons op de kaart bij het stadhuis.”

Ook maatschappelijke partijen, zoals jongerenwerkers, weten Urban Umbrella steeds beter te vinden. Als zij iets voor jongeren willen organiseren, wordt Mick vaak gebeld om ideeën uit te wisselen. “We maken graag gebruik van elkaars netwerk en halen er samen het maximale uit. Uiteindelijk draait het om hetzelfde doel: jongeren een plek bieden waar ze zich kunnen uiten, elkaar kunnen ontmoeten en hun talenten kunnen ontwikkelen. Een plek waar cultuur niet alleen wordt bekeken, maar vooral wordt beleefd, gedeeld en doorgegeven.”