Waar gaat het over?

Hoe maken we erfgoedonderzoek eerlijker en gelijkwaardiger? In 2025 zijn Netwerk Levend Erfgoed, de Reinwardt Academie en de NWA-route Levend Verleden gestart met een gezamenlijke zoektocht naar democratischer onderzoek—onderzoek dat beter aansluit op initiatieven uit de praktijk en waarin onderzoekers, professionals, erfgoedmakers en erfgoeddragers echt gelijkwaardig samenwerken. Op 26 juni 2025 kwamen zo’n 35 deelnemers in De Oosterpoort (Groningen) bij elkaar voor een workshop vol herkenning, verschil en nieuwsgierigheid. We zagen kansen én knelpunten: van strakke subsidiekaders tot ongelijkheid in tijd en middelen tussen partners. Met dit onlinecafé gaan we van denken naar doen.

Online-café – samen verder denken over democratischer erfgoedonderzoek

We nodigen jullie graag uit voor een onlinecafé op 1 december, in twee sessies: middag: 15.00–17.00 uur of avond: 19.30–21.30 uur. Tijdens dit café willen we samen verder denken — geen presentatie, maar een gesprek: over wat de bijeenkomst heeft losgemaakt, wat we sindsdien hebben gezien of geleerd, en wat een volgende stap kan zijn richting 2026.

Er wordt veel over gesproken en er zijn al meerdere rapporten en adviezen over geschreven. Op welke manier kunnen onderzoekers, professionals en actieve en nieuwsgierige mensen uit erfgoedgemeenschappen op een gelijkwaardige, open en eerlijke manier samenwerken aan erfgoedonderzoek? Dat het anders kan, en eigenlijk ook moet, is duidelijk. We willen het graag, maar hoe dan? Tijdens dit onlinecafé is er ruimte om die vraag verder open te breken en het financieringssysteem in beweging te brengen.

Tijdens het onlinecafé denken we samen na over een concreet experiment dat we in 2026 samen met jullie willen gaan uitvoeren en bekostigen rond één centrale vraag:

Hoe kunnen we onderzoeksfinanciering op een andere, eerlijkere en meer gelijkwaardige manier tot stand laten komen?

We nodigen je van harte uit om mee te denken, te schetsen, te ontwerpen. Want dit experiment moet iets worden dat werkt voor onderzoekers én maatschappelijke partners — en we hebben jullie ervaring nodig om het scherp te krijgen.

Ter voorbereiding

We vragen je om vooraf kort te kijken naar de drie denkrichtingen uit het document: Democratisch erfgoedonderzoek: Hoe moet dat?

Zou je zelf alvast kunnen nadenken over de volgende vragen?

• Waar het schuurt in de praktijk (maatschappelijk en/of in onderzoek);

• Hoe het wél zou kunnen werken;

• Welke kleine of grote experimenten zie jij voor 2026, en wat is ervoor nodig om dat mogelijk te maken?

Neem iemand mee

Werk je samen met een erfgoedgemeenschap, maatschappelijke organisatie of onderzoeksinstelling? Neem die persoon vooral mee. We hebben een vergoeding beschikbaar voor maatschappelijke partners en erfgoedinitiatieven. We hebben beide invalshoeken en stemmen nodig om verschil te kunnen maken.

We kijken ernaar uit om samen met jou een concreet experiment voor 2026 vorm te geven dat onderzoeksfinanciering echt anders laat werken.

Tot dan!

Met hartelijke groet,

Linn Borghuis, Jonathan Even Zohar, Asmara Pelupessy

Netwerk Levend Erfgoed, NWA-route: Levend Verleden en Reinwardt Academie